Rhodiola dumulosa

Rhodiola dumulosa, Crassulaceae familyasında bulunan, serin ve yüksek rakımlı bölgelerde gelişim gösteren çok yıllık sukulent karakterli bir Rhodiola türüdür. Doğal yaşam alanı ağırlıklı olarak Çin ve Orta Asya’nın taşlık yamaçları, kayalık bölgeleri ve hızlı drenaja sahip zeminleridir. Rhodiola dumulosa, düşük sıcaklıklara dayanıklılık gösterebilen türlerden biridir ve doğal ortamında yoğun güneş ışığına, sert rüzgârlara ve dönemsel kuraklığa adapte olmuştur. Gövde yapısı kısa ve sık gelişimlidir. Zamanla dipten yeni sürgünler oluşturarak kümelenebilir. Uygun koşullarda yayılıcı bir form kazanabilir ancak genel yapısı kompakt kalmaya eğilimlidir.

Rhodiola dumulosa yaprakları etli ve su depolayıcı özellik taşır. Yapraklar çoğunlukla küçük, dar-oval veya hafif spatula formunda olabilir. Gövde çevresine sık şekilde dizildikleri için bitki yoğun bir görünüm oluşturur. Yaprak yüzeyi genellikle düz ve hafif parlaktır. Türün yetişme koşullarına bağlı olarak yeşil, gri-yeşil veya mavimsi tonlar görülebilir. Güçlü ışık ve serin hava koşulları altında yaprak kenarlarında kırmızımsı ya da bronz tonlar oluşabilir. Yetersiz ışıkta ise gövde araları uzayabilir ve yaprak diziliminde gevşeme görülebilir.  Rhodiola dumulosa yüksek aydınlık isteyen türler arasında yer alır. Gün içerisinde uzun süre güçlü ışık alması kompakt gelişim ve sağlıklı yaprak oluşumu açısından önemlidir. İç mekânda yetiştirilecekse doğrudan gün ışığı alan pencere önleri tercih edilmelidir. Yetersiz ışık koşullarında form bozulmaları görülebilir. Açık alanda yetiştiricilikte sabah güneşi gelişim açısından faydalıdır. Çok sıcak yaz aylarında uzun süreli yoğun öğle güneşi bazı bireylerde yaprak yüzeyinde stres oluşturabilir. Bu nedenle sıcak bölgelerde filtrelenmiş ışık ve güçlü hava akışı sağlanması önerilir.

Toprak seçiminde geçirgenlik temel kriterlerden biridir. Rhodiola dumulosa doğal ortamında mineral ağırlıklı ve hızlı kuruyan topraklarda gelişim gösterir. Yoğun organik madde içeren, suyu uzun süre tutan karışımlar kök sağlığını olumsuz etkileyebilir. Kaktüs ve sukulent karışımları bu tür için uygundur. Karışım içerisine pomza, iri dere kumu veya perlit eklenmesi drenajı artırabilir. Kök bölgesinde uzun süre kalan nem çürüme riskini yükseltir. Özellikle düşük sıcaklıklarda yapılan aşırı sulamalar ciddi kök problemlerine neden olabilir.

Sulama sırasında toprağın tamamen kuruması beklenmelidir. Yalnızca üst yüzeyin değil, saksı içerisindeki alt katmanların da kuru olması gerekir. Rhodiola dumulosa kısa süreli susuzluk dönemlerine dayanıklılık gösterebilir. Buna karşılık sürekli nemli kalan ortamlar kök sistemini zayıflatabilir. Sulama sonrasında saksı altında su birikmemesi önemlidir. Rhodiola dumulosa için drenaj delikli saksılar tercih edilmelidir. Toprak saksılar hava geçirgenliği sağladığı için karışımın daha hızlı kurumasına yardımcı olabilir. Saksı boyutu kök yapısına uygun seçilmelidir. Gereğinden büyük saksılar fazla nem tutabilir ve bu durum çürüme riskini artırabilir. Saksı değişimi sırasında köklerin uzun süre ıslak bırakılmaması tavsiye edilir.

Bu tür çoğunlukla sürgün ayırma ve tohum yöntemiyle çoğaltılabilir. Kümelenen bireylerde dip sürgünleri dikkatlice ayrılarak yeni saksılara alınabilir. Ayırma işlemi sırasında kesilen bölgelerin kısa süre kuruması beklenebilir. Yeni dikilen parçalar köklenme sürecinde kontrollü şekilde sulanmalıdır. Aşırı sulama yeni kök oluşumunu olumsuz etkileyebilir.

Gübreleme yalnızca ilkbahar döneminde ve düşük dozda uygulanmalıdır. Fazla gübre kullanımı yaprak ve gövde dokusunun normalden daha hassas hale gelmesine neden olabilir. Özellikle yüksek azotlu içerikler hızlı fakat sağlıksız büyüme oluşturabilir. Sukulent ve kaktüsler için hazırlanmış düşük yoğunluklu gübrelerin tercih edilmesi önerilir.

Rhodiola dumulosa çiçekleri küçük yapılı ve kümeler halinde gelişebilir. Çiçek renkleri  beyaz - yeşil tonlarındadır. Çiçek sapları gövde uçlarından yükselir ve bitkinin kompakt yapısıyla belirgin bir kontrast oluşturabilir. Çiçeklenme dönemi genellikle ilkbahar sonu ile yaz başlangıcı arasındadır. Yeterli ışık alan ve sağlıklı gelişen bireylerde çiçek oluşumu daha düzenli gerçekleşebilir.