Deuterocohnia brevifolia

Deuterocohnia brevifolia, Bromeliaceae familyasına bağlı, çok yıllık ve sukulent karakter gösteren bir türdür.  Deuterocohnia brevifolia en belirgin olarak çok sık yapılı, küçük rozetlerden oluşan yoğun kümeleriyle tanınır. Her rozet küçük kalmasına rağmen bitki zamanla yüzlerce rozet oluşturarak geniş ve sıkı bir yastık görünümü alır. Arkansas Üniversitesi’nin yayımladığı yetiştirme notlarında, doğal ortamında griye çalan yeşil yapraklardan oluşan sık höyükler meydana getirdiği ve bu kümelerin yaklaşık 90 santimetre genişliğe ulaşabildiği belirtilir. Saksıda yetiştirildiğinde de çevreye eşit şekilde yayılıp saksıyı büyük ölçüde örtebilir. Bu yapı, bitkinin tek gövdeli değil, sürekli yan rozet oluşturan bir gelişim düzenine sahip olduğunu gösterir.

Deuterocohnia brevifolia yaprakları kısa, sert ve sivri uçludur. Yaprak kenarlarında ince fakat hissedilir dişler bulunur. Yaprak yüzeyi gri-yeşil ya da gümüşümsü yeşil görünebilir. Bu renk, yaprak dokusunun ve yüzey kaplamasının bir sonucudur. Sağlıklı rozetler sıkı, diri ve kompakt görünür. Yaprakların gevşemesi, rozetin merkezden açılması veya dip bölümde yumuşama oluşması genellikle kök çevresinde fazla nem biriktiğini düşündürür. Buna karşılık uzun süren susuzlukta rozetler daha sıkı kapanabilir, yaprak uçlarında kuruma görülebilir ve genel büyüme yavaşlayabilir.

Bu türün bakımında en önemli noktalardan biri, birçok bromeliaddan farklı olarak yaprak merkezinde kalıcı bir su deposu oluşturmamasıdır. Kaynaklarda Deuterocohnia brevifolia’nın suyu rozet içinde depolamak yerine kuraklığa dayanıklılık ve havadaki nemden yararlanma yeteneğiyle ayakta kaldığı belirtilmektedir. Doğal yaşam alanında uzun süre yağış almadan yaşayabildiği, buna rağmen sis ve havadaki nemden yararlanabildiği bildirilir. Bu özellik, sulama yönteminin klasik “vazo bromeliad” tiplerinden farklı olması gerektiğini açıkça gösterir. Su doğrudan toprağa verilmelidir; rozet içlerinde su birikmesine izin verilmemelidir.

Deuterocohnia brevifolia güçlü aydınlık ister. İç mekânda bakılacaksa gün boyunca yüksek ışık alan bir pencere önü tercih edilmelidir. Dış mekânda ise parlak konumlar ve günün bir bölümünde doğrudan güneş alan alanlar uygundur. Arkansas kaynağında kışın aydınlık bir odada, yazın ise yaklaşık dört saat doğrudan güneş alan parlak bir dış mekânda yetiştirildiği belirtilmektedir. Yetersiz ışıkta rozetler gevşer, yapraklar uzar ve bitkinin doğal sıkı formu bozulur. Çok sert güneşe ani geçiş ise özellikle gölgede yetişmiş örneklerde yaprak yüzeyinde yanık riskini artırabilir. Bu nedenle ışık artışı kademeli yapılmalıdır.

Toprak seçimi mutlaka hızlı drenaj sağlayacak şekilde yapılmalıdır. Deuterocohnia brevifolia için suyu tutan, sıkışan ve uzun süre ıslak kalan karışımlar uygun değildir. Kaktüs ve sukulentler için hazırlanmış karışımlar kullanılabilir; ancak mineral oranının yüksek olması önemlidir. Ponza, perlit, lav taşı veya iri taneli kum gibi malzemeler kök bölgesinde hava dolaşımını artırır. Bitkinin rozetleri çok sık olduğu için üst yüzeyin havasız kalması mantari problemlere zemin hazırlayabilir. Bu nedenle karışımın yalnızca suyu geçirmesi değil, aynı zamanda hızlı kuruyabilmesi de gerekir.

Saksı seçiminde gereğinden büyük saksılardan kaçınılmalıdır. Bitki yanlara yayılıp kümeler oluştursa da kök bölgesinin fazla hacimli ve sürekli nemli bir toprakla çevrili olması doğru değildir. Genişliği derinliğinden daha önemli olan, drenaj delikleri açık bir saksı tercih edilmelidir. Toprak saksılar, karışımın daha hızlı nefes almasına yardımcı olabilir. Saksı tabağında biriken su bekletilmemelidir. Köklerin uzun süre suyla temas etmesi, bu tür için en yaygın bakım hatalarından biridir.

Sulama düzeni takvime göre değil, toprağın kuruma durumuna göre belirlenmelidir. İlkbahar ve yaz döneminde aktif gelişim sürerken karışım belirgin biçimde kuruduğunda toprağın tamamını ıslatacak şekilde sulama yapılabilir. Ardından fazla suyun tamamen süzülmesi beklenmelidir. Bir sonraki sulama için toprağın yeniden kuruması gerekir. Arkansas kaynağında kışın yaklaşık 3–4 haftada bir sulandığı, yazın ise yağışlardan yararlandığı belirtilmiştir. Bu bilgi, türün sık sulama istemediğini; ancak tamamen rastgele değil, kontrollü ve seyrek bir düzenle sulanması gerektiğini gösterir. Serin dönemde sulama mutlaka azaltılmalıdır.

Deuterocohnia brevifolia serin ve kuru koşullarda belirli ölçüde dayanıklılık gösterebilse de saksıda yetiştirilen bitkiler için uzun süreli don riski güvenli kabul edilmemelidir. Kış aylarında aydınlık, hava dolaşımı bulunan ve fazla nem almayan bir konum tercih edilmelidir. Soğukla birlikte sürekli ıslak toprağın oluşması kök ve dip çürümesi riskini belirgin biçimde artırır. Bu türde kış bakımı, sulamayı azaltmak ve ışığı mümkün olduğunca yüksek tutmak üzerine kurulmalıdır.

Gübreleme yalnızca ilkbaharda ve düşük dozda yapılmalıdır. Hafif besleme, bitkinin yavaş fakat sağlıklı büyümesini destekler. Arkansas Üniversitesi kaynağında da gübrelemenin hafif tutulduğu, yalnızca bitkinin yavaş büyümesini sürdürecek ölçüde uygulandığı belirtilmektedir. Yoğun gübreleme rozetlerin gereğinden hızlı, gevşek ve dengesiz gelişmesine neden olabilir. Özellikle azot oranı yüksek besinler sıkı formu bozabilir. Bu nedenle yalnızca sukulentler veya bromeliadlar için uygun, düşük yoğunluklu besinler kullanılmalıdır.

Çoğaltma en kolay şekilde rozet kümelerinin ayrılmasıyla yapılır. Kaynakta da bitkinin dallanmış rozet kümelerinin koparılarak köklendirilmesiyle çoğaltıldığı belirtilmektedir. Ayırma işlemi yapılırken mümkünse kök taşıyan parçalar tercih edilmelidir. Ayrılan parçalar doğrudan geçirgen karışıma yerleştirilebilir. İlk günlerde aşırı sulama yapılmamalı, kesik veya ayrılma yüzeylerinin çürümesine fırsat verilmemelidir. Köklenme başladıktan sonra normal sulama düzenine geçilebilir.

Deuterocohnia brevifolia çiçeklenmesi yetiştiricilikte çok sık görülmeyebilir. Yine de tür çiçek açtığında küçük, genellikle yeşilimsi tonlarda, dar ve tüpsü çiçekler oluşturur. Bu çiçekler rozetlerin arasından yükselen kısa çiçek yapıları üzerinde belirir. Bitkinin çiçekleri gösterişli bromeliad çiçeklerinden farklıdır; yaprak kütlesi çoğu zaman çiçeklerden daha dikkat çekicidir. Önemli bir botanik özellik olarak, çiçeklenen rozet birçok bromeliadın aksine çiçeklenme sonrasında zorunlu olarak ölmez. Arkansas kaynağında da çiçeklenen rozetin, ailede sık görülen şekilde ölmediği açıkça belirtilmektedir. Bu durum bitkinin zamanla aynı kümeyi koruyarak büyümeye devam etmesini sağlar.

Deuterocohnia brevifolia bakımında temel yaklaşım; güçlü ışık, çok iyi drenaj, kontrollü sulama ve düşük yoğunluklu beslemedir. Toprak uzun süre ıslak kalmadığında, rozet merkezlerinde su birikmediğinde ve bitki yeterli aydınlık aldığında yapraklar sıkı, kompakt ve sağlıklı kalır. Özellikle kök çürümesini önleyen geçirgen karışım ve ölçülü sulama, bu türün uzun yıllar formunu koruyarak gelişmesi için belirleyici unsurlardır.