Calandrinia

Calandrinia, Montiaceae familyasına bağlı, çoğunlukla etli yaprakları ve parlak renkli çiçekleriyle tanınan sukulent karakterli bitkileri kapsayan bir cinstir. Bu gruptaki bitkiler, doğal olarak güneşli, açık ve iyi drene olan alanlarda gelişmeye uyumludur. Bazı türler kısa ömürlü otsu yapı gösterirken, bazıları daha kalıcı ve sukulent formda gelişebilir. Calandrinia türleri özellikle etli yaprak dokusu, kuraklığa karşı dayanıklılığı ve çiçeklenme dönemindeki canlı görünümüyle bilinir. Saksıda yetiştirildiğinde bakımın temelini güçlü ışık, geçirgen toprak, kontrollü sulama ve kök çevresinde uzun süre nem bırakmayan bir yetiştirme düzeni oluşturur.

Calandrinia türlerinde yapraklar genellikle etli, su depolayıcı ve basit yapıdadır. Yaprak formu türe göre değişebilir; bazı türlerde dar, uzun ve mızrak biçimli yapraklar görülürken, bazı türlerde daha oval, kaşık biçimli veya hafif silindirik yapraklar gelişebilir. Yaprak yüzeyi çoğunlukla pürüzsüz, etli ve parlak ya da mat yeşil tonlardadır. Güneş ışığına, sıcaklığa ve su durumuna bağlı olarak yapraklarda hafif kızarma, morumsu tonlanma veya daha koyu yeşil görünüm oluşabilir. Bu renk değişimleri her zaman hastalık belirtisi değildir; çoğu zaman ışık yoğunluğu ve çevre koşullarıyla ilişkilidir. Ancak yapraklarda yumuşama, saydamlaşma veya dipten bozulma görülüyorsa fazla sulama ve drenaj yetersizliği değerlendirilmelidir.

Calandrinia bakımı için bol aydınlık bir konum tercih edilmelidir. Bu bitkiler güçlü ışık altında daha sıkı, sağlıklı ve dengeli gelişir. İç mekânda yetiştirilecekse gün içinde uzun süre ışık alan pencere önü seçilmelidir. Doğu, batı veya güney cepheli alanlar uygundur. Doğrudan güneşe uyum sağlayabilir; ancak düşük ışıkta yetişmiş bir bitki aniden sert güneşe çıkarılmamalıdır. Güneşe geçiş kademeli yapılmalıdır. Ani ışık artışı yapraklarda yanık lekelerine veya hızlı su kaybına neden olabilir. Düşük ışıkta sürgünler uzayabilir, yapraklar seyrekleşebilir ve çiçeklenme zayıflayabilir. Bu nedenle Calandrinia yetiştiriciliğinde ışık, yalnızca büyüme için değil çiçeklenme kalitesi için de belirleyicidir.

Toprak seçimi Calandrinia için oldukça önemlidir. Etli yapraklı yapısı nedeniyle kök çevresinde uzun süre nem kalması bitkiyi zayıflatabilir. Ağır, sıkışan ve geç kuruyan topraklar kullanılmamalıdır. Kaktüs ve sukulentler için hazırlanmış geçirgen karışımlar tercih edilebilir. Karışıma ponza, lav taşı, iri perlit, dere kumu veya benzeri mineral içerikler eklenmesi drenajı artırır. Organik madde tamamen dışlanmak zorunda değildir; ancak toprak suyu uzun süre tutmamalı ve köklerin hava almasına izin vermelidir. Saksı altında mutlaka drenaj deliği bulunmalıdır. Drenajsız kaplarda yetiştirilen Calandrinia türlerinde kök çürümesi ve yaprak bozulması daha kolay ortaya çıkar.

Sulama kontrollü yapılmalıdır. Calandrinia için temel kural, toprağın önemli ölçüde kurumasını bekledikten sonra sulama yapmaktır. Toprak sürekli nemli tutulmamalıdır. Sulama yapıldığında su kök bölgesine ulaşmalı ve fazla su saksı altından çıkmalıdır. Saksı tabağında su bekletilmemelidir. Aktif büyüme ve çiçeklenme döneminde su ihtiyacı artabilir; ancak bu durum bitkinin sürekli ıslak toprakta tutulacağı anlamına gelmez. Yapraklar etli olduğu için kısa süreli susuzluğa dayanabilir. Buna karşılık fazla sulama, özellikle serin veya düşük ışıklı dönemlerde kök çürümesine yol açabilir. Kış aylarında veya gelişimin yavaşladığı dönemde sulama azaltılmalıdır.

Calandrinia sıcak ve aydınlık koşullarda daha sağlıklı gelişir. Don olaylarına karşı tür bazında değişen dayanıklılıklar görülebilse de saksıda yetiştirilen bitkiler soğuktan korunmalıdır. Özellikle kök bölgesi nemliyken düşük sıcaklığa maruz kalması bitki için risklidir. Kış döneminde bitki aydınlık, kuruya yakın ve hava dolaşımı iyi bir yerde tutulmalıdır. Kapalı ortamda yetiştiriliyorsa havasızlık önlenmelidir. Nemli, karanlık ve hava akımı zayıf alanlar kök ve yaprak problemlerini artırabilir. Bitki dış mekânda yetiştiriliyorsa uzun süreli yağmur altında bırakılmamalı, saksının fazla suyu hızlıca atabildiğinden emin olunmalıdır.

Calandrinia çiçekleri türün en dikkat çekici özelliklerinden biridir. Çiçekler genellikle ince saplar üzerinde yükselir ve parlak pembe, mor, fuşya, kırmızımsı tonlarda görülebilir. Bazı türlerde çiçekler gün içinde güneşle birlikte açılır ve ışık azaldığında kapanabilir. Çiçeklenme çoğunlukla ilkbahar ve yaz döneminde daha belirgindir. Güçlü ışık, sağlıklı kök sistemi ve dengeli sulama çiçeklenmeyi destekler. Yetersiz ışıkta bitki yapraklı kalabilir; ancak çiçek sayısı azalabilir. Çiçeklenme döneminde sulama tamamen ihmal edilmemelidir, fakat fazla su verilmesi de kök sorunlarına ve zayıf gelişime neden olabilir.

Gübreleme sınırlı yapılmalıdır. Calandrinia hızlı ve yumuşak büyümeye zorlanmamalıdır. Aktif büyüme döneminde düşük dozlu, dengeli bir bitki besini kullanılabilir. Sukulentlere uygun hafif gübreler tercih edilebilir. Fazla azotlu gübreler yaprak ve sürgün gelişimini artırırken bitkinin dokusunu zayıflatabilir ve çiçeklenmeyi azaltabilir. Kış döneminde veya bitkinin gelişimi yavaşladığında gübreleme yapılmamalıdır. Yeni dikilmiş, kökleri zarar görmüş veya stres altındaki bitkilerde gübreleme ertelenmelidir.

Calandrinia çoğaltma işlemi türüne göre tohumla veya çelikle yapılabilir. Tohumla üretim özellikle kısa ömürlü ve otsu karakterli türlerde yaygındır. Tohumlar hafif, geçirgen ve kontrollü nemli bir ortamda çimlendirilebilir. Çelikle çoğaltmada sağlıklı bir sürgün alınmalı, kesik yüzey kısa süre kurutulduktan sonra geçirgen bir karışıma dikilmelidir. Köklendirme döneminde toprak sürekli ıslak tutulmamalıdır. Hafif nem yeterlidir. Fazla sulama, köklenme başlamadan önce çeliğin bozulmasına neden olabilir. Genç bitkiler güçlü fakat yakıcı olmayan ışıkta geliştirilmelidir.