Adenia stylosa

Adenia stylosa, Passifloraceae familyasına ait, kaudeksli gelişim gösteren ve yaprak rengi ile damar yapısı sayesinde Adenia cinsi içinde kolay ayırt edilen türlerden biridir. Türün anavatanı Madagaskar’dır. Doğal yayılışı adanın özellikle güney ve güneybatı kesimlerindeki kurak ve yarı kurak bölgelerle sınırlıdır. Bu alanlarda bitki, kayalık yamaçlar, taşlı ve kumlu zeminler ile seyrek bitki örtüsüne sahip açık alanlarda gelişir. Yağışlar düzensizdir ve yılın büyük bölümünde uzun kurak dönemler hâkimdir. Adenia stylosa, bu çevresel koşullara uyum sağlayabilmek için belirgin bir mevsimsel büyüme döngüsü geliştirmiştir. Yağışlı ve sıcak dönemlerde aktif gelişim gösterir, kuraklık ve serinlik arttığında büyümesini yavaşlatır. Adenia stylosa’nın en dikkat çekici özelliği, ince ve uzamış kaudeks yapısı ile estetik yaprak formudur. Kaudeks genellikle silindirik ve yukarı doğru daralan bir yapıdadır. Zamanla kalınlaşır ancak çok iri bir kaudeks oluşturmaz. Yüzeyi pürüzsüzdür ve açık yeşil ile gri-yeşil tonları arasında değişen bir renge sahiptir. Kaudeks, bitkinin su ve besin depolamasını sağlayarak kurak dönemlerde hayatta kalmasına yardımcı olur. Kaudeksten çıkan gövdeler ince, esnek ve sarılıcı yapıdadır. Bu sürgünler büyüme döneminde uzayarak çevredeki desteklere tutunabilir. Yaprakları kalp formuna yakın ve ince dokuludur. Yaprak yüzeyi mavimsi-yeşil veya gri-yeşil tonlarda olabilir. Damarlar belirgin şekilde morumsu veya kırmızımsı renkte görülür. Adenia stylosa’nın çiçekleri küçük, sade ve bitkinin yapraklarına kıyasla geri planda kalan yapıdadır. Çiçekler genellikle yaprak koltuklarında oluşur ve yeşilimsi veya beyaz tonlarda görülür. 

Toprak seçimi Adenia stylosa bakımında temel unsurlardan biridir. Bitki, kök ve kaudeks çevresinde uzun süre nem tutan ağır topraklara karşı hassastır. Bu nedenle hava geçirgenliği yüksek, suyu hızlı tahliye eden ve mineral ağırlıklı bir toprak karışımı tercih edilmelidir. Ponza taşı, perlit, iri dere kumu ve lav taşı gibi materyaller karışımın ana bileşenlerini oluşturabilir. Aktif büyüme döneminde sulama kontrollü şekilde yapılmalıdır. Sulama sırasında toprak tamamen ıslatılmalı, ardından bir sonraki sulamaya geçmeden önce karışımın büyük ölçüde kuruması beklenmelidir. Sürekli nemli kalan toprak bitki sağlığı açısından risk oluşturur. Dinlenme dönemine giren ve yapraklarını döken bireylerde sulama ciddi ölçüde azaltılmalıdır. Bu dönemde toprak uzun süre kuru kalabilir. Sulama sıklığı belirlenirken ortam sıcaklığı, hava dolaşımı ve saksı hacmi dikkate alınmalıdır.

Işık ihtiyacı orta ile yüksek düzeydedir. Adenia stylosa, bol aydınlık ortamlarda daha sağlıklı ve dengeli bir gelişim gösterir. Güçlü dolaylı ışık veya günün sabah ve akşam saatlerinde alınan doğrudan güneş uygundur. Uzun süreli ve ani yoğun güneş ışığı yaprak yüzeyinde stres belirtilerine neden olabilir. Yetersiz ışık koşullarında sürgünler zayıflar, yaprak rengi matlaşır ve bitkinin karakteristik damar yapısı belirginliğini kaybedebilir. Işık koşullarındaki değişiklikler kademeli olarak yapılmalıdır.

Saksı seçimi yapılırken drenaj kapasitesi ön planda tutulmalıdır. Altı delikli saksılar tercih edilmelidir. Kaudeksli yapı nedeniyle saksının çok derin olması gerekmez, ancak bitkinin dengeli durmasını sağlayacak yeterli hacim sunmalıdır. Toprak saksılar hava geçirgenliği açısından avantaj sağlayabilir. Saksı değişimi genellikle büyüme döneminin başında yapılır ve kök sistemi mümkün olduğunca az rahatsız edilmelidir.

Üretim çoğunlukla tohumla gerçekleştirilir. Tohumdan yetiştirilen bireyler, Adenia stylosa’nın doğal kaudeks ve yaprak formunu daha dengeli şekilde oluşturur. Çimlenme için sıcak, aydınlık ve iyi drene olan bir ortam gereklidir. Çelikle üretim teorik olarak mümkün olsa da köklenme oranı düşüktür ve çürüme riski yüksektir. Bu nedenle tohumla üretim daha güvenilir kabul edilir. Gübreleme yalnızca aktif büyüme döneminde ve düşük dozlarda yapılmalıdır. Dengeli ve seyreltilmiş bir gübre yeterlidir. Amaç hızlı büyüme sağlamak değil, yaprak ve gövde dokusunun sağlıklı gelişimini desteklemektir. Dinlenme döneminde gübreleme yapılmaz.