Pachyphytum

Pachyphytum, Crassulaceae familyasında yer alan ve kalın yapraklı rozet formuyla tanınan sukulent cinslerinden biridir. Pachyphytum türleri doğal olarak Meksika’nın kurak, kayalık ve yüksek drenajlı bölgelerinde yayılım gösterir. Bu cins içerisindeki türler genellikle etli yaprak yapısı, yoğun su depolama kapasitesi ve kompakt gelişim formuyla dikkat çeker. “Pachyphytum” ismi Yunanca kökenlidir ve “kalın bitki” anlamına gelir. Bu isim, türlerin belirgin şekilde şişkin ve su tutan yaprak yapısına gönderme yapar. Çoğu Pachyphytum türü kısa gövdeli gelişim gösterir ve zamanla yan sürgün oluşturarak kümelenebilir. Bazı türlerde gövde uzayarak sarkıcı form oluşabilir. Doğal yaşam alanlarında çoğunlukla taşlık yamaçlarda ve mineral bakımından zengin zeminlerde gelişim gösterdikleri için yetiştiricilikte de geçirgen toprak yapısı büyük önem taşır.

Pachyphytum türlerinin yaprakları yoğun su depolayan kalın dokulu yapıdadır. Yaprak formu türlere göre değişiklik gösterebilir. Bazı türlerde kısa ve yuvarlak yapraklar görülürken, bazı türlerde daha uzun oval veya hafif silindirik yapılar oluşabilir. Yapraklar çoğunlukla rozet çevresine sık şekilde dizilir. Türlerin önemli özelliklerinden biri, yaprak yüzeyinde oluşan pudramsı tabakadır. Bu doğal tabaka, güneş ışığının etkisini azaltmaya ve su kaybını kontrol etmeye yardımcı olur. Yaprak renkleri açık yeşil, gri-yeşil, mavimsi tonlar, pastel pembe, leylak veya morumsu renklerde olabilir. Güçlü ışık altında renk yoğunluğu belirgin şekilde artabilir. Yaprak yüzeyine sürekli temas edilmesi pudramsı koruyucu tabakanın bozulmasına neden olabilir. Uzun süre nemli kalan koşullarda yaprak tabanında yumuşama görülebilir. Özellikle düşük hava dolaşımıyla birleşen yoğun nem, gövde ve kök çürümesine yol açabilir.

Pachyphytum türleri yüksek aydınlık isteyen sukulentler arasında yer alır. Sağlıklı gelişim gösterebilmeleri için gün boyunca güçlü ışık almaları gerekir. Yetersiz ışık alan ortamlarda rozet formu gevşeyebilir, yaprak araları açılabilir ve gövde uzaması görülebilir. İç mekânda yetiştirilecekse doğrudan gün ışığı alan pencere önleri tercih edilmelidir. Güney veya batı cepheli alanlar ışık ihtiyacını karşılamak açısından daha uygun olabilir. Dış mekânda yetiştirilen bireylerde sabah güneşi gelişimi destekleyebilir. Yaz aylarında uzun süre yoğun öğle güneşi alan bireylerde yaprak yüzeyinde yanık oluşabilir. Bu nedenle özellikle sıcak bölgelerde kontrollü güneş geçişi sağlanmalıdır.

Toprak yapısının hızlı drenaj sağlayacak şekilde hazırlanması Pachyphytum bakımında temel gerekliliklerden biridir. Türlerin kök sistemi uzun süre nemli kalan yoğun karışımlarda sağlıklı gelişim göstermez. Bu nedenle mineral ağırlıklı karışımlar tercih edilmelidir. Kaktüs ve sukulent türleri için hazırlanmış özel karışımlar kullanılabilir. Pomza, iri dere kumu, lav taşı veya perlit gibi materyaller toprağın hava geçirgenliğini artırabilir. Organik oranı yüksek karışımlar suyu uzun süre tuttuğu için kök çürümesine neden olabilir. Özellikle kalın yapraklı Pachyphytum türlerinde fazla nem hızlı şekilde doku bozulması oluşturabilir. Saksı seçiminde drenaj deliği bulunması önemlidir. Toprak saksılar fazla nemin daha hızlı uzaklaşmasına yardımcı olabilir. Gereğinden büyük saksılar karışımın geç kurumasına neden olabilir ve bu durum çürüme riskini artırabilir.

Sulama sırasında temel prensip, toprağın tamamen kurumasını beklemektir. Sadece üst yüzeyin değil, alt katmanların da kuru olması gerekir. Pachyphytum türleri yapraklarında yoğun şekilde su depolayabildiği için sık sulama istemez. Sürekli nemli kalan ortamlar kök ve gövde problemlerine neden olabilir. Sulama sırasında yaprak rozetinin merkezinde uzun süre su bırakılmaması önemlidir. Özellikle serin dönemlerde rozet merkezinde kalan nem çürüme riskini artırabilir. Kış döneminde gelişim yavaşladığında sulama sıklığı azaltılmalıdır. Yaz döneminde ise sıcaklık ve hava dolaşımı dikkate alınarak kontrollü sulama yapılmalıdır.

Pachyphytum türleri çoğunlukla yaprak çeliği ve gövde çeliği yöntemiyle çoğaltılabilir. Sağlıklı bir yaprak dip kısmından dikkatlice ayrıldıktan sonra kesik yüzeyin kuruması beklenir. Daha sonra geçirgen karışım üzerine bırakılarak köklenme süreci başlatılabilir. Gövde çeliği yönteminde ise sağlıklı sürgün kesilerek kısa süre kurutulur ve köklendirme işlemine alınır. Çoğaltma döneminde yoğun sulama yapılmamalıdır. Yeni kök oluşumu tamamlanmadan verilen fazla nem çürüme riskini artırabilir. Gübreleme yalnızca ilkbahar döneminde ve düşük dozlarda uygulanmalıdır. Yüksek azot içeren gübreler yaprak yapısının doğal formunu bozabilir. Bu durum yaprakların aşırı yumuşamasına ve dayanıklılığın azalmasına neden olabilir. Sukulent ve kaktüs türleri için hazırlanmış dengeli gübrelerin tercih edilmesi daha uygundur.

Pachyphytum türlerinde çiçekler genellikle ince ve uzun çiçek sapları üzerinde oluşur. Çiçekler küçük yapılıdır ve çoğunlukla çan formunda gelişir. Türlere bağlı olarak beyaz, sarımsı yeşil veya pembe tonlarında çiçekler görülebilir. Çiçeklenme miktarı doğrudan ışık seviyesi ve bitkinin genel sağlık durumuyla ilişkilidir. Sağlıklı gelişen bireylerde çiçek sapları daha güçlü ve düzenli oluşabilir.