Haworthia limifolia var. ubomboensis

Haworthia limifolia var. ubomboensis, limifolia grubunun daha uzun, daha dar ve daha zarif yapraklı varyetelerinden biridir. Yeni adı olan Haworthiopsis limifolia var. ubomboensis adıyla da geçebilir; güncel sınıflandırmada ise limifolia grubu çoğunlukla Haworthiopsis altında değerlendirilir. Bu varyete, klasik limifolia formlarındaki sert ve kabartılı yaprak dokusundan daha farklı bir görünüm sergileyebilir. Yaprakları daha mızraksı, daha uzamış ve daha açık yeşil tonlarda gelişebilir. Bu nedenle yoğun kabartılı koyu limifolia tiplerinden daha sade, daha akıcı ve daha yıldız formunda bir rozet yapısı oluşturur. Uygun koşullarda zamanla dipten yavrular vererek çok başlı kümeler meydana getirebilir.

Yapraklar uzun, ince, üçgensi ve uçlara doğru sivrilen yapıdadır. Rozet merkezinden dışa doğru açılarak yıldız benzeri bir görünüm oluşturur. Yaprak yüzeyi çoğu bireyde daha düz ve yumuşak görünümlüdür; bazı örneklerde hafif çizgilenme, ince damar yapısı veya çok düşük seviyede pütürlü doku görülebilir. Klasik Haworthia limifolia formlarında belirgin olan yatay kabartılı bantlar bu varyetede her zaman aynı güçte görülmeyebilir. Bu durum, var. ubomboensis’in daha zarif ve daha az dokulu bir forma sahip olmasını sağlar. Sağlıklı bireylerde yapraklar dolgun, sıkı ve merkezden düzenli şekilde çıkar. Yetersiz ışıkta yapraklar aşırı uzayabilir; fazla güneşte ise uçlarda kuruma ve bronzlaşma görülebilir.

Renk yapısı genellikle açık yeşil, sarımsı yeşil, gri-yeşil veya donuk zeytin tonları arasında değişir. Güçlü fakat kontrollü ışık altında yapraklar daha kompakt kalabilir ve uçlarda hafif kızıl ya da bronz renklenme oluşabilir. Daha gölgeli ortamlarda ise yapraklar daha açık yeşile dönebilir ve rozet gevşeyebilir. Bu varyetenin açık renkli yapısı, onu koyu renkli ve kabartılı limifolia formlarından ayıran önemli bir özelliktir. Renk değişimleri çoğu zaman ışık, sıcaklık ve sulama düzeniyle ilişkilidir. Ani sararma, şeffaflaşma veya dipten yumuşama görülmesi fazla su ya da kök sorunu ihtimalini artırır.

Bu varyete parlak fakat filtrelenmiş ışıkta daha sağlıklı gelişir. Sabah güneşi kısa süreli olarak uygundur ve yaprakların daha sıkı kalmasına yardımcı olabilir. Sert öğle güneşi özellikle yaz aylarında yaprak uçlarında yanık, kuruma veya renk bozulması oluşturabilir. İç mekânda yetiştirilecekse doğu cepheli pencere önü, aydınlık balkon kenarı veya gün boyu güçlü dolaylı ışık alan bir konum tercih edilebilir. Işık eksikliğinde bitki yukarı doğru uzama eğilimi gösterebilir, yaprak araları açılabilir ve rozet formu zayıflayabilir. Bu nedenle tamamen gölge alanlar uzun süreli bakım için uygun değildir.

Sulamada temel prensip, toprağın tamamen kurumasını beklemektir. Haworthia limifolia var. ubomboensis yapraklarında su depolayabildiği için sık sulama istemez. Sulama yapıldığında saksıdaki karışım tamamen ıslanmalı, fazla su drenaj deliklerinden dışarı çıkmalıdır. Saksı tabağında su bekletilmemelidir. Sürekli nemli kalan toprak kök çürümesine yol açabilir. Sıcak ve aydınlık dönemlerde toprak daha hızlı kurur; serin ve düşük ışıklı dönemlerde ise kuruma süresi uzar. Bu nedenle sulama takvime göre değil, toprağın gerçek kuruluk durumuna göre yapılmalıdır. Yapraklarda buruşma görüldüğünde yalnızca susuzluk düşünülmemeli, kök sisteminin sağlıklı olup olmadığı da değerlendirilmelidir.

Toprak seçimi hızlı drenaj sağlayan, hava geçirgenliği yüksek ve mineral ağırlıklı karışımlardan yana olmalıdır. Pomza, lav taşı, iri dere kumu, zeolit, perlit ve düşük oranda organik madde içeren karışımlar uygundur. Yoğun torf içeren, sıkışan veya uzun süre ıslak kalan karışımlar önerilmez. Bu varyetenin kökleri, fazla nemli ve havasız ortamda kolayca zayıflayabilir. Gevşek yapılı mineral karışımlar, sulama sonrası fazla suyun uzaklaşmasını sağlar ve kök çevresinde hava boşlukları oluşturur. Sağlıklı kök sistemi, yaprakların dolgun kalması ve yavru oluşumu açısından temel öneme sahiptir.

Saksı seçiminde drenaj delikli saksılar kullanılmalıdır. Kök hacmine göre ölçülü saksılar tercih edilmelidir. Gereğinden büyük saksılar fazla toprak hacmi nedeniyle nemi uzun süre tutabilir. Bu durum özellikle yavaş büyüyen Haworthiopsis türlerinde kök çürümesi riskini artırır. Toprak saksı fazla nemin daha hızlı uzaklaşmasına yardımcı olabilir. Plastik saksı kullanılacaksa sulama daha dikkatli yönetilmelidir. Saksı değişimi genellikle ilkbaharda veya aktif büyüme döneminde yapılmalıdır. Değişim sırasında zayıf, kurumuş veya çürümüş kökler temizlenebilir. Yeni karışıma alınan bitki birkaç gün sulanmadan bekletilirse köklerde oluşabilecek küçük yaraların kuruması sağlanır.

Haworthiopsis limifolia var. ubomboensis uygun bakım koşullarında çiçek açabilir. Çiçek sapı rozet merkezinden yükselir ve ince, uzun bir yapıdadır. Sap üzerinde küçük, açık renkli ve tüpsü çiçekler oluşur. Çiçekler yaprak yapısı kadar dikkat çekici değildir; türün doğal gelişim döngüsünün parçasıdır. Çiçeklenme için bitkinin yeterli olgunluğa ulaşması, kök sisteminin sağlıklı olması ve düzenli ışık alması gerekir. Çiçek sapı kuruduktan sonra dipten temizlenebilir.

Üretim çoğunlukla yavru ayırma yöntemiyle yapılır. Sağlıklı bireyler zamanla ana rozetin çevresinden yeni sürgünler oluşturabilir. Bu yavrular yeterli büyüklüğe ulaştığında dikkatlice ayrılarak ayrı saksılara alınabilir. Ayırma işleminden sonra birkaç gün sulama yapılmaması daha güvenlidir. Tohumla üretim mümkündür ancak daha uzun zaman alır. Yavrular köklenme döneminde doğrudan sert güneşten korunmalı ve aşırı sulanmamalıdır. Bu süreçte hafif nemli fakat ıslak olmayan ortam daha güvenli sonuç verir. Gübreleme yalnızca ilkbaharda düşük dozda yapılmalıdır. Sukulentler için hazırlanmış dengeli içerikli bir besin kullanılabilir. Aşırı gübreleme hızlı fakat zayıf gelişime neden olabilir. Yapraklar gereğinden fazla uzayabilir, rozet formu gevşeyebilir ve doğal kompakt yapı bozulabilir. Dinlenme dönemlerinde gübreleme yapılmamalıdır.