Aloe jawiyon

Aloe jawiyon, Asphodelaceae familyasında yer alan ve sınırlı yayılışa sahip Aloe türlerinden biridir. Aloe jawiyon, ilk olarak 2004 yılında tanımlanmıştır. Tür adı, Yemen açıklarında bulunan Socotra Adası’ndaki yerel coğrafi adlarla ilişkilendirilir ve bu bitkinin doğal dağılım alanına işaret eder. Kurak, rüzgârlı, taşlık ve kireçli arazilerde gelişebilen sukulent bir türdür. Yapraklarında su depolayarak uzun süreli kurak dönemlere dayanabilir. Aloe jawiyon yaprakları rozet formunda dizilir ve uzun, dar üçgensi yapı gösterir. Yapraklar etli ve su depolayıcıdır. Genç bireylerde daha dik duran yapraklar, yaş aldıkça dışa doğru yayılabilir. Yaprak rengi yeşil, sarımsı yeşil, bronz veya kahverengiye çalan tonlarda görülebilir. Güçlü güneş ve kurak koşullar altında renklenme daha belirgin hale gelebilir. Yaprak kenarlarında düzenli sıralanmış küçük dişler bulunur. Bu dişler yaprak hattını belirginleştirir ancak aşırı iri değildir. Alt yaprakların zamanla kuruması doğal süreçtir. Sağlıklı bireylerde merkez rozet sıkı kalır ve yeni yaprak üretimi devam eder.

Aloe jawiyon çiçekleri dik çiçek sapları üzerinde gelişir. Çiçekler tüpsü yapıdadır ve çoğunlukla turuncu, mercan veya sıcak tonlarda görülür. Salkım yapıda açan çiçekler rozetin merkezinden yükselir. Çiçeklenme, bitkinin olgunlaşması, yüksek ışık alması ve genel bakım koşullarının dengeli olması ile ilişkilidir.

Aloe jawiyon ışık ihtiyacı çok yüksektir. Sağlıklı gelişim, güçlü yaprak dokusu ve çiçeklenme için yoğun aydınlık gerekir. İç mekânda yetiştirilecekse en güçlü ışık alan pencere önü tercih edilmelidir. Yetersiz ışıkta rozet gevşeyebilir, yapraklar uzayabilir ve renk canlılığı azalabilir. Dış mekânda yetiştiriliyorsa tam güneşe adapte edilebilir. Ancak gölgede yetişmiş bitkiler doğrudan yoğun güneşe çıkarılmamalıdır. Kademeli geçiş yapılması daha güvenlidir. Yüksek ışık seviyesi bu tür için temel bakım unsurudur.  Aloe jawiyon sulama yapılırken ana prensip, toprağın tamamen kurumasını beklemektir. Sulama aralığı mevsim, sıcaklık, rüzgâr, saksı boyutu ve ortam koşullarına göre değişebilir. Sabit gün hesabı yerine toprağın gerçek durumu kontrol edilmelidir. Sulama sırasında kök bölgesi tamamen ıslatılmalı, ardından fazla suyun saksıdan çıkmasına izin verilmelidir. Saksı tabağında su bırakılmamalıdır. Serin dönemlerde gelişim yavaşladığında sulama azaltılır. Yaprak merkezinde uzun süreli su birikmesi mantar gibi sorunlara neden olabileceğinden su doğrudan toprağa verilmelidir.

Aloe jawiyon toprağı geçirgen, mineral ağırlıklı ve hızlı kuruyan yapıda olmalıdır. Sukulent ve kaktüs karışımları temel olarak uygundur. Ağır, organik madde oranı yüksek ve su tutan topraklar kök sağlığı açısından risklidir. İri taneli, hava alan ve gevşek karışımlar daha güvenli sonuç verir. Toprağın yalnız yüzeyi değil, alt katmanları da kuruyabilmelidir. Sürekli nemli kalan ortamlar kök çürümesine neden olabilir. Drenaj deliği olan saksılar kullanılmalıdır. Toprak saksı, nemin daha hızlı dengelenmesine yardımcı olabilir. Saksı boyutu kök hacmine uygun seçilmelidir. Gereğinden büyük saksılar fazla nem tutarak kök problemlerine yol açabilir. Saksı değişimi gerektiğinde kökler kontrol edilmeli, bozulmuş bölümler temizlenmeli ve yeni karışıma alınmalıdır.

Aloe jawiyon çoğaltma çoğunlukla tohumla veya uygun koşullarda yan sürgünlerle yapılabilir. Yavru veren bireylerde oluşan sürgünler yeterli boya ulaştığında ayrılarak yeni saksılara alınabilir. Kesim yüzeylerinin kısa süre kuruması beklenirse çürüme riski azalabilir. Yeni dikilen parçalar ilk dönemde yoğun sulanmamalıdır. Aloe jawiyon gübreleme yalnızca ilkbaharda ve düşük dozda yapılmalıdır. Sukulentler için hazırlanmış dengeli besinler tercih edilmelidir. Aşırı gübreleme hızlı fakat zayıf büyümeye neden olabilir. Sağlıklı gelişimde temel unsur gübreden çok doğru ışık, doğru sulama ve uygun toprak yapısıdır.