Delosperma patersoniae

Delosperma patersoniae, Aizoaceae familyasına ait, sık dallanan ve yaklaşık 20 santimetre yüksekliğe ulaşabilen çok yıllık bir sukulent türüdür. Doğal olarak Güney Afrika’nın Doğu Kap bölgesindeki kıyısal ve kayalık alanlarda yetişir. Kısa sürgünleri başlangıçta yeşil ve etli olsa da yaşlandıkça alt bölümleri sertleşerek kahverengileşebilir. Bitkinin tüm yüzeyinde kadifemsi bir görünüm oluşturan ince yapılar bulunabilir. Gövdeler çoğunlukla yatık veya hafif yükselici biçimde gelişerek zamanla sık bir küme oluşturur. Toprakla temas eden bazı sürgünler köklenebilir. Sertliğini koruyan yaşlı gövdeler normal kabul edilirken koyulaşan, yumuşayan veya kötü koku oluşturan bölümler fazla sulamaya bağlı doku kaybını gösterebilir.

Delosperma patersoniae yaprakları gövdeler üzerinde karşılıklı çiftler hâlinde sıralanır. Yapraklar etli, kalın, hafif geriye kıvrılan ve enine kesiti üçgene yaklaşan yapıdadır. Kenarlarında ve yüzeyinde kısa, ince tüyler bulunabilir. Bu özellik bitkiye mat ve hafif kadifemsi bir görünüm kazandırır. Yaprak rengi çoğunlukla orta veya açık yeşildir; yoğun güneş, serin hava ve sınırlı su etkisiyle uçlarda kırmızımsı ya da bronz tonlar gelişebilir. Sağlıklı yapraklar dolgun ve sert olmalıdır. Toprak tamamen kuruduğunda görülen hafif buruşma su ihtiyacını gösterebilir. Nemli toprakla birlikte meydana gelen sararma, saydamlaşma ve kolay kopma ise köklerin fazla sudan zarar gördüğüne işaret eder. Yapraklara parlatıcı ürün sürülmemeli ve kadifemsi yüzey sert biçimde silinmemelidir.

Delosperma patersoniae bakımı için doğrudan güneş alan, aydınlık ve hava hareketi bulunan bir konum tercih edilmelidir. Güçlü ışık sürgünlerin kısa ve sık gelişmesini, yaprakların doğal formunu korumasını ve çiçek tomurcuklarının oluşmasını destekler. Yetersiz ışıkta gövdeler uzar, yaprak çiftlerinin arasındaki mesafe açılır ve çiçeklenme azalır. İç mekânda yetiştirilecekse saksı güneş alan bir pencerenin hemen önünde tutulmalıdır. Uzun süre gölgede kalan bir bitki yoğun yaz güneşine bir anda çıkarılmamalı; doğrudan ışık süresi birkaç hafta içinde kademeli olarak artırılmalıdır. Tür kıyısal ve görece ılıman bölgelerden geldiği için yüksek rakımlı bazı Delosperma türleri kadar şiddetli dona dayanıklı kabul edilmemelidir. Uzun süren donlarda saksı aydınlık, havadar ve yağış almayan korunaklı bir alana alınmalıdır.

Toprak gevşek, hava geçirgen ve sulama suyunu kısa sürede uzaklaştırabilecek yapıda olmalıdır. Kaktüs ve sukulentler için hazırlanmış bir karışıma ponza, lav kırığı, iri perlit veya yıkanmış iri kum eklenebilir. İnce torf oranı yüksek, çamurlaşan ve günlerce ıslak kalan topraklar uygun değildir. Kök sistemi için tabanında açık drenaj delikleri bulunan, kök kümesiyle uyumlu ve nispeten yayvan bir saksı kullanılabilir. Gereğinden büyük saksılarda köklerin kullanmadığı fazla toprak geç kurur. Saksı tabağında veya deliksiz dış saksıda biriken su mutlaka boşaltılmalıdır. Saksı değişimi kökler mevcut alanı doldurduğunda ya da toprak geçirgenliğini kaybettiğinde ilkbaharda yapılabilir.

İlkbahar ve yaz aylarında yeni sürgünler gelişirken toprağın büyük bölümü kuruduğunda sulama yapılabilir. Su, kök topunun tamamını ıslatacak miktarda verilmeli ve fazlasının drenaj deliklerinden çıkmasına izin verilmelidir. Az miktarda ve sık sulama yapmak yerine, yeterli kurumanın ardından kapsamlı sulama uygulanmalıdır. Delosperma patersoniae kuraklığa dayanabilse de aktif büyüme ve çiçeklenme sırasında haftalar boyunca tamamen susuz bırakılmamalıdır. Uzun süren kuraklık yaprakların küçülmesine ve tomurcukların açılmadan kurumasına neden olabilir. Sonbaharda hava serinledikçe sulama aralıkları uzatılmalı, kışın bitki kuruya yakın tutulmalıdır. Yaprakların tüylü yüzeyi suyu bir süre tutabileceğinden düzenli olarak su püskürtülmemeli, sulama doğrudan toprağa yapılmalıdır. Gübreleme yalnızca büyüme döneminde ve düşük dozda yapılmalıdır. Fazla azot sürgünlerin gevşek gelişmesine ve çiçeklenmenin azalmasına yol açabilir.

Delosperma patersoniae gövde çelikleri, köklenmiş sürgünlerin ayrılması ve tohumla çoğaltılabilir. Sağlıklı bir sürgün kesildikten sonra kesim yüzeyinin kısa süre kuruması beklenmeli, ardından mineral oranı yüksek ve hafif nemli toprağa dikilmelidir. Köklenme başlamadan önce toprağın sürekli ıslak tutulması çelik tabanının yumuşamasına neden olabilir. Tohumlar çok küçük olduğundan geçirgen toprağın yüzeyine serpilerek yalnızca ince bir kum tabakasıyla örtülebilir. Çimlenme döneminde yüzey hafif nemli tutulmalı, ancak havasız ve suya doygun bırakılmamalıdır.

Çiçekler sürgün uçlarına yakın noktalarda oluşur ve çok sayıdaki ince taç yaprak nedeniyle papatyayı andırır. Delosperma patersoniae çiçekleri beyaz, krem, açık kayısı veya pembe tonlarında olabilir. Paylaşılan görsellerdeki örnekte beyaz taç yapraklar ve belirgin sarı merkez görülmektedir. Çiçekler güneşli saatlerde tamamen açılır; bulutlu havalarda ve akşamları kapanabilir. Tozlaşmanın ardından meydana gelen kapsüller kuruyken kapalı kalır, suyla temas ettiğinde açılarak tohumları çevreye bırakır. Unlu bitler yaprak diplerinde, yaprak bitleri ise genç sürgünlerle tomurcuklarda görülebilir. En önemli bakım riski, özellikle serin aylarda toprağın uzun süre ıslak kalmasıdır. Delosperma patersoniae; bol güneş, hızlı süzülen toprak ve kontrollü sulama sağlandığında dolgun yapraklarını korur ve beyazdan pembeye değişebilen çiçeklerini düzenli biçimde geliştirir.