Cleistocactus candelilla

Cleistocactus candelilla, Cactaceae familyasına bağlı, ince ve uzun gövdeli, dikenli yapısı ve canlı pembe tonlardaki tüpsü çiçekleriyle dikkat çeken bir kaktüs türüdür. Cleistocactus cinsinin genel karakterini taşır; gövdeler silindirik, kaburgalı ve areoller boyunca dikenlidir. Bitki gençken daha dik gelişebilir, olgunlaştıkça bazı gövdeler eğimli, yayılıcı veya hafif sarkıcı form alabilir. Cleistocactus candelilla bakımı için bol ışık, mineral ağırlıklı geçirgen toprak, drenajlı saksı, kontrollü sulama ve iyi hava dolaşımı temel koşullardır. Kök çevresinde uzun süre nem kalması bu türde kök çürümesi ve gövde diplerinde yumuşama riskini artırır.

Cleistocactus candelilla’nın gövdeleri ince, uzun, silindirik ve kaburgalıdır. Gövde boyunca düzenli areoller yer alır ve bu areollerden ince, iğne biçimli dikenler çıkar. Dikenler açık kahverengi, sarımsı, beyazımsı veya zamanla koyulaşan tonlarda olabilir. Bitkinin gövde yapısı yaşa ve yetiştirme koşullarına göre dik, yarı dik veya eğimli gelişebilir. Sağlıklı gövdeler sert, diri ve formunu koruyan yapıdadır. Gövde diplerinde yumuşama, koyulaşma, çökme veya sulu doku oluşumu fazla sulama, ağır toprak ya da drenaj yetersizliğiyle ilişkili olabilir. Gövdede hafif büzüşme uzun süreli susuzlukla bağlantılı olabilir; ancak sulama kararı toprağın kuruma durumuna göre verilmelidir.

Cleistocactus candelilla yüksek ışık isteyen bir kaktüstür. Sağlıklı gövde gelişimi, güçlü diken yapısı ve çiçeklenme için gün içinde uzun süre parlak ışık almalıdır. İç mekânda yetiştirilecekse en aydınlık pencere önü tercih edilmelidir. Güney, güneydoğu veya güneybatı cepheli alanlar uygundur. Düşük ışıkta yetişmiş bir bitki aniden yoğun direkt güneşe çıkarılmamalıdır. Ani güneş değişimi gövde yüzeyinde yanık lekelerine neden olabilir. Dış mekânda bakılacaksa bol güneş alan, hava dolaşımı iyi ve yağmur suyunun saksıda birikmediği konumlar tercih edilmelidir. Yetersiz ışıkta gövdeler incelir, uzar, soluklaşır ve bitki doğal formunu kaybedebilir.

Toprak karışımı mineral ağırlıklı ve çok geçirgen olmalıdır. Cleistocactus candelilla ağır, sıkışan ve uzun süre nemli kalan topraklarda sağlıklı gelişmez. Kaktüs toprağı temel karışım olarak kullanılabilir. Bu karışıma ponza, lav taşı, iri perlit, dere kumu, küçük çakıl veya benzeri mineral içerikler eklenerek drenaj artırılabilir. Toprak sulama sonrasında suyu hızlı tahliye etmeli ve kök çevresinin kısa sürede havalanmasını sağlamalıdır. Organik madde oranı yüksek, torf ağırlıklı ve geç kuruyan karışımlar kök çürümesi riskini artırır. Saksı altında mutlaka drenaj deliği bulunmalıdır. Drenajsız kaplarda yetiştirme bu tür için uygun değildir.

Sulama kontrollü yapılmalıdır. Cleistocactus candelilla sulama düzeninde temel kural, toprağın tamamen veya büyük ölçüde kurumasını beklemektir. Sulama sırasında su kök bölgesine ulaşmalı ve fazla su saksı altından dışarı çıkmalıdır. Saksı tabağında su bekletilmemelidir. Aktif büyüme döneminde bitki daha düzenli sulanabilir; ancak toprak sürekli nemli bırakılmamalıdır. Serin dönemlerde, ışığın azaldığı zamanlarda veya bitkinin gelişimi yavaşladığında sulama azaltılmalıdır. Düşük sıcaklıkta ıslak kalan toprak, kök çürümesine ve gövde diplerinde yumuşamaya neden olabilir.

Cleistocactus candelilla sıcak, aydınlık ve kuruya yakın koşullarda daha sağlıklı gelişir. Don olaylarına karşı korunmalıdır. İç mekânda normal oda sıcaklıklarında yetiştirilebilir. Kış döneminde aydınlık, serin ve kuru bir konumda tutulabilir. Bu dönemde sulama çok sınırlı yapılmalıdır. Dış mekânda yetiştirilen bitkiler soğuk ve yağışlı dönemlerde korunaklı alana alınmalıdır. Hava dolaşımı iyi olan ortamlar gövde sağlığı açısından önemlidir. Kapalı, havasız ve sürekli nemli ortamlar kaktüslerde kök ve gövde problemlerini artırabilir.

Cleistocactus candelilla çiçekleri türün en dikkat çekici özelliklerinden biridir. Çiçekler tüpsü, uzun ve dar yapıdadır. Renkleri genellikle parlak pembe, fuşya-pembe veya morumsu pembe tonlarında olabilir. Çiçek tomurcukları gövde yanlarından çıkar ve çoğunlukla tüylü, dikenimsi veya pullu bir dış yüzeye sahip olabilir. Cleistocactus cinsinde çiçekler tam olarak geniş açılmadan tüp formunu büyük ölçüde koruyabilir. Çiçeklenme için bitkinin yeterli olgunluğa ulaşması, güçlü ışık alması ve sağlıklı kök sistemine sahip olması gerekir. Yetersiz ışıkta bitki canlı kalabilir; ancak çiçeklenme zayıflayabilir veya hiç görülmeyebilir.

Çiçeklenme döneminde sulama gereksiz şekilde artırılmamalıdır. Tomurcuk oluşumu, bitkinin sürekli nemli toprakta tutulması gerektiği anlamına gelmez. Fazla su kök bozulmasına, tomurcuk kaybına ve gövde diplerinde yumuşamaya neden olabilir. Çiçeklerin sağlıklı gelişmesi için güçlü ışık, sıcak ortam, iyi hava dolaşımı ve dengeli sulama yeterlidir. Bitki çiçeklenme döneminde ani yer değişikliklerinden, uzun süreli gölgeden ve aşırı nemli ortamdan korunmalıdır.

Gübreleme sınırlı yapılmalıdır. Cleistocactus candelilla gübreleme işlemi yalnızca aktif büyüme döneminde uygulanmalıdır. Kaktüsler için hazırlanmış, düşük azotlu ve dengeli içerikli bir bitki besini tercih edilebilir. Gübre önerilen dozun yarısı kadar seyreltilerek verilebilir. Aşırı gübreleme gövdelerin hızlı fakat zayıf gelişmesine neden olabilir. Bu durum gövde dokusunu hassaslaştırabilir ve bitkinin doğal formunu bozabilir. Kış döneminde, yeni saksı değişimi sonrasında, kökleri zarar görmüş veya stres altındaki bitkilerde gübreleme yapılmamalıdır.

Saksı seçimi kök hacmine uygun olmalıdır. Gereğinden büyük saksılar toprağın uzun süre nemli kalmasına neden olabilir. Bu nedenle fazla büyük olmayan, drenaj delikli bir saksı tercih edilmelidir. Toprak saksı, fazla nemin daha hızlı uzaklaşmasına yardımcı olabilir. Saksı değişimi gerekiyorsa aktif büyüme döneminin başlangıcı daha uygundur. Saksı değişimi sırasında kökler fazla zedelenmemelidir. Yeni saksıya alınan bitki hemen yoğun sulanmamalı, birkaç gün kuru ve aydınlık ortamda bekletilmelidir.

Cleistocactus candelilla üretimi tohumla veya uygun gövde parçalarıyla yapılabilir. Tohumla üretimde hafif, steril ve geçirgen bir karışım kullanılmalıdır. Tohumlar yüzeye yakın ekilmeli, ortam hafif nemli tutulmalı ve iyi hava dolaşımı sağlanmalıdır. Çimlenme döneminde aşırı nem çürüme riskini artırabilir. Gövde çeliğiyle üretimde sağlıklı ve olgun bir parça seçilir. Kesim sonrası yara yüzeyinin tamamen kuruması beklenmelidir. Daha sonra mineral oranı yüksek, kuruya yakın geçirgen bir karışıma dikilir. İlk dönemde fazla sulama yapılmamalıdır. Köklenme başladıktan sonra sulama kademeli olarak artırılabilir.